3D baskı fiyatı nasıl belirlenir? Maliyeti etkileyen 7 etken
"Bu parçayı basmak ne kadar tutar?" sorusunun tek bir cevabı yok. Aynı boyuttaki iki parçanın fiyatı birkaç kat farklı olabilir. İşte fiyatı belirleyen etkenler ve maliyeti düşürmenin yolları.
3D baskı hizmetinde sabit bir fiyat listesi vermek zordur, çünkü her parça farklıdır. Bir anahtarlık ile aynı boyuttaki bir makine parçası; kullanılan malzemeye, iç yapısına ve gerektirdiği hazırlığa göre çok farklı maliyetler çıkarabilir. Aşağıda bir teklif hazırlarken baktığımız etkenleri sırayla anlattık. Bu bilgiler, kendi parçanızın maliyetini tahmin etmenize ve gerektiğinde düşürmenize yardımcı olur.
1. Malzeme türü ve miktarı
Filament gram üzerinden harcanır. PLA ve PETG gibi yaygın malzemeler daha uygun fiyatlıdır; ASA, polikarbonat, karbon fiber katkılı ve esnek filamentler daha pahalıdır. Kullanılan gram miktarını ise parçanın hacmi kadar iç yapısı da belirler. Malzeme maliyeti çoğu zaman toplam fiyatın beklendiğinden küçük bir kısmıdır; asıl farkı süre ve işçilik yaratır.
2. Baskı süresi
Yazıcı başında geçen her saat; elektrik, makine yıpranması, bakım ve meşgul edilen kapasite demektir. Uzun süren baskılar, malzemesi az olsa bile daha pahalıya mal olur. Baskı süresini en çok uzatan şeyler; parça yüksekliği, ince katman tercihi, düşük hızla basılması gereken malzemeler ve çok sayıda küçük detaydır.
3. Boyut ve yükseklik
FDM baskıda süre büyük ölçüde katman sayısına, yani parçanın yüksekliğine bağlıdır. Aynı hacimde ama yatık basılabilen bir parça, dik basılması gereken bir parçadan daha hızlı biter. Tablaya sığmayan büyük parçalar ise bölünerek basılır ve sonradan birleştirilir; bu da ek işçilik demektir.
4. Dolgu oranı, duvar sayısı ve katman yüksekliği
Dekoratif bir parça %10–15 dolguyla basılabilirken yük taşıyan bir parça daha yoğun dolgu ve daha fazla duvar ister; bu hem malzemeyi hem süreyi artırır. İnce katman yüksekliği (ör. 0,12 mm) yüzeyi güzelleştirir ama süreyi uzatır. Görünümün önemli olmadığı fonksiyonel parçalarda daha kalın katmanlar maliyeti düşürür. Ayrıntılar için katman yüksekliği seçimi ve dolgu oranı yazılarımıza bakabilirsiniz.
5. Tasarım ya da tarama ihtiyacı
Elinizde baskıya hazır bir dosya varsa bu adım yoktur. Ancak birçok iş, bir dosyayla değil kırık bir parçayla ya da bir fikirle başlar. Bu durumda parçanın sıfırdan modellenmesi ya da 3D tarayıcıyla taranıp modele dönüştürülmesi gerekir. Karmaşık yüzeyli bir parçanın modellenmesi, baskısından uzun sürebilir. Tarama ile modellemenin farkını 3D tarama nedir? yazımızda anlattık.
6. Son işlem
Destek temizliği her parçada vardır, ama bazı işler bunun ötesine geçer: zımparalama, astar ve boya, ısıyla gömülen metal dişli burç takılması, parçaların yapıştırılması gibi. Pürüzsüz, boyalı bir yüzey ciddi el emeği gerektirir ve fiyatı belirgin şekilde etkiler. Son işlemin aşamalarını zımpara, astar ve boya yazımızda bulabilirsiniz.
7. Adet
Tek bir parçada hazırlık maliyeti (dosya kontrolü, ayar, ilk deneme) tamamen o parçaya yüklenir. Adet arttıkça bu maliyet parçalara bölünür ve tablaya aynı anda birden fazla parça sığdırılabilir. Bu yüzden 10 adetlik bir siparişte birim fiyat, tek adetlik siparişe göre genellikle belirgin şekilde düşer.
Maliyeti düşürmenin yolları
- Doğru malzemeyi seçin: Isıya ya da güneşe dayanması gerekmeyen bir parça için pahalı mühendislik malzemelerine gerek yoktur.
- Gereken dayanımı belirtin: Parçanın nerede ve nasıl kullanılacağını söylerseniz gereksiz yoğun dolgu ve kalın duvarlardan kaçınırız.
- Görünüm beklentisini netleştirin: Görünmeyen bir iç parça için ince katman ve son işlem gereksizdir.
- Hazır dosya gönderin: Varsa STEP ya da STL dosyası, modelleme maliyetini ortadan kaldırır.
- Adetleri birleştirin: İleride lazım olacak parçaları tek seferde bastırmak birim maliyeti düşürür.
Teklif isterken gönderilmesi gerekenler
- Dosya (STL, 3MF ya da STEP) veya parçanın birkaç açıdan fotoğrafı,
- Ölçüler (fotoğrafta yanına cetvel ya da bilinen bir nesne koymak işe yarar),
- Parçanın nerede kullanılacağı: iç/dış mekân, sıcaklık, yük,
- Adet ve istenen renk,
- Varsa yüzey kalitesi beklentisi.
Bu bilgilerle size gerçekçi bir fiyat ve teslim süresi verebiliriz. Kırık bir parça gönderiyorsanız eskisinin nereden kırıldığı da önemlidir; yenisini aynı noktadan kırılmayacak şekilde güçlendirebiliriz.